2026 işe iade dosyalarında kıdem ve ihbar hesabında sık yakalandığımız noktalar
İşe iade davalarında müvekkilin asıl beklentisi işe dönüş gibi görünse de, dosyanın ekonomik ağırlığı çoğu zaman kıdem ve ihbar tazminatı hesabında düğümleniyor. Büromuzda son dönemde ele aldığımız işe iade dosyalarında, arabuluculuk aşamasında birbirine yakın görünen rakamların dava ve arabuluculuk sonrası farklılaşması, hesap kalemlerinin baştan doğru kurulmamasından kaynaklanıyor. Aşağıda, 2026 itibarıyla işe iade dosyalarında kıdem ve ihbar hesabı yaparken tekrar tekrar yakalandığımız noktaları, dosya pratiğimizden hareketle paylaşıyoruz.
Fesih tarihini işe iade sonucundan bağımsız sabitlemek
İlk ve en yaygın hata, kıdem süresinin hesabında fesih tarihinin işe iade kararının kesinleşme tarihine göre yeniden kurulması. Uygulamada işe iade davası kabul edildiğinde, işverenin işe başlatmama kararı ile birlikte fesih tarihi yeniden gündeme geliyor ve kıdem süresi bu tarihe göre hesaplanıyor. Ancak burada iki farklı hesap kalemi var: işe iade davası sonucunda ödenen işe başlatmama tazminatı ile kıdem tazminatı aynı mantıkla hesaplanmıyor. Kıdem süresi bakımından giriş ve çıkış tarihlerinin belgelenmesi, işe başlatmama tercihinin ardından işverenin ödeme yaptığı tarih ile karıştırılmamalı. Dosyalarımızda özellikle sosyal güvenlik kayıtlarındaki giriş-çıkış bildirimleri ile işyeri özlük dosyasındaki tarihlerin örtüşmediği durumlarda, hâkimin hangi tarihi esas aldığını baştan netleştirmek gerekiyor.
Giydirilmiş ücretin kalemlerini eksik kurmak
Kıdem ve ihbar tazminatı hesabında en çok itiraz alan nokta, giydirilmiş ücretin kapsamı. Uygulamada dosyalarda sık gördüğümüz hata, sadece çıplak ücretin esas alınması ve düzenli ödenen yol, yemek, ikramiye, prim gibi kalemlerin hesaba dahil edilmemesi. Buna karşılık, arızi nitelikteki ödemelerin de giydirilmiş ücrete eklenmesi, karşı tarafın itirazına ve hesabın yeniden yapılmasına yol açıyor. Büromuzda bu kalemleri belirlerken özlük dosyasındaki bordroların son bir yıllık dökümünü çıkarıyor, düzenli ödeme ile arızi ödemeyi ayırıyoruz. İşe iade dosyalarında bu ayrımın baştan yapılmaması, arabuluculukta varılan uzlaşmanın dava aşamasında sorgulanmasına neden oluyor.
İhbar süresinin kıdem süresine bağlı kurgulanması
İhbar tazminatı hesabında ihbar süresinin, kıdem süresine göre belirlendiği doğru; ancak uygulamada dosyalarda en sık yakalandığımız nokta, kıdem süresinin hesaplanmasındaki küçük farkların ihbar süresini bir üst kademeye taşıması. Özellikle kıdem süresinin sınırında kalan dosyalarda, birkaç günlük fark ihbar süresini ve dolayısıyla ihbar tazminatı tutarını değiştiriyor. Bu nedenle giriş tarihini yalnızca işe başlama bildirgesiyle değil, fiili çalışmanın başladığı tarihle birlikte değerlendiriyoruz. Deneme süresi, askıda geçen dönemler ve ücretsiz izin gibi kıdem süresini etkileyen dönemlerin hesaba nasıl yansıtıldığı da ayrıca kontrol edilmesi gereken kalemler arasında.
İşe başlatmama tazminatı ile kıdem tazminatının karıştırılması
İşe iade davası kabul edildiğinde mahkemenin takdir ettiği işe başlatmama tazminatı, kıdem tazminatından farklı bir kalem. Dosyalarda sık gördüğümüz hata, bu iki tazminatın aynı hesap tablosunda birleştirilmesi ve hangi tutarın hangi hukuki dayanakla istendiğinin netleştirilmemesi. Arabuluculuk aşamasında taraflar toplam bir rakam üzerinde anlaştığında, bu rakamın hangi kalemlere karşılık geldiği yazılı olarak belirlenmediği takdirde, sonraki süreçte ödeme mahsubu tartışması doğuyor. Büromuzda arabuluculuk tutanağına kalem bazlı döküm eklenmesini öneriyoruz; böylece işe iade sonrası işverenin ödeme yükümlülüğü ile kıdem ve ihbar alacakları birbirine karışmıyor.
Fesih bildiriminin usulüne ilişkin eksikliklerin hesaba etkisi
İşe iade dosyalarında kıdem ve ihbar hesabını etkileyen bir diğer pratik nokta, fesih bildiriminin usulü. Yazılı fesih bildirimi yapılmamış veya bildirimde fesih sebebi açıkça gösterilmemiş dosyalarda, tazminat hesabı yapılırken hangi fesih türünün esas alınacağı belirsiz kalıyor. Uygulamada bu belirsizlik, işverenin ihbar tazminatı ödemekten kaçınmak için feshi farklı bir sebebe dayandırmasına zemin hazırlıyor. Dosyayı incelerken fesih bildiriminin tebliğ tarihini, içeriğini ve buna ilişkin yazışmaları ayrı bir başlık altında değerlendiriyoruz; çünkü kıdem ve ihbar hesabının dayanağı doğrudan bu belgeler.
Zamanaşımı ve faiz başlangıcının hesaba yansıması
Kıdem ve ihbar alacaklarında zamanaşımı süresinin başlangıcı ile faiz başlangıcının karıştırılması, dosyalarda sık yakalandığımız bir başka nokta. İşe iade davası sürecinde geçen süre, alacağın muacceliyet tarihini ve faiz başlangıcını etkiliyor. Arabuluculuk başvurusu, dava açılışı ve işe iade kararının kesinleşmesi gibi aşamaların tarihlerini ayrı ayrı not ediyor, faiz hesabını bu tarihlere göre kuruyoruz. Bu kalemlerin baştan doğru belirlenmemesi, sonradan yapılan ıslah veya ek dava ile dosyanın uzamasına yol açıyor.
Uygulamada dikkatimizi çeken dosya örnekleri
Son dönemde ele aldığımız bir dosyada, işçinin giriş tarihi sosyal güvenlik kayıtlarında bir ay geç görünüyordu; bu fark kıdem süresini ve dolayısıyla ihbar süresini değiştirdi. Bir başka dosyada ise düzenli ödenen primlerin giydirilmiş ücrete dahil edilmemesi nedeniyle hesaplanan tazminat tutarı, gerçek alacağın altında kalmıştı. Bu tür farklar tek tek küçük görünse de, işe iade dosyalarında toplam alacak üzerinde belirleyici oluyor. Bu nedenle dosyayı ilk incelediğimizde özlük dosyası, bordrolar, banka kayıtları ve sosyal güvenlik dökümlerini birlikte karşılaştırıyoruz.
Sonuç olarak ne yapmalı
İşe iade dosyalarında kıdem ve ihbar hesabı, davanın seyrinden bağımsız olarak baştan doğru kurulması gereken bir tablo. Fesih tarihini, giydirilmiş ücretin kalemlerini, ihbar süresinin kademesini ve işe başlatmama tazminatının ayrı bir kalem olduğunu netleştirmeden yapılan hesaplar, arabuluculukta ve dava aşamasında tekrar tekrar gündeme geliyor. Büromuzun pratiğinde bu kalemleri dosya açılışında ayrı bir hesap tablosuna dökmek, hem müvekkilin beklentisini doğru kurmayı hem de karşı tarafın itirazlarını önceden öngörmeyi sağlıyor. Somut dosyanızda alacak kalemlerinin dayanağını ve belgelerini birlikte değerlendirmek, sürecin seyrini belirleyen en sağlam adım olacaktır.
Önemli Not
Yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; kesin hukuki görüş, tavsiye veya yönlendirme olarak değerlendirilmemelidir.
Her somut olay farklıdır. Hukuki bir karar vermeden önce mutlaka avukat desteği alın.